Pozwoliło to księciu na wdrożenie reform administracji, wprowadzając dziesięć okręgów (nahija), podzielonych na gminy (kapitanija), które to zachowały władzę sądowniczą i wojskową. Na tej podstawie modernizował wojsko, ustanawiając regularną armię w miejsce pospolitego ruszenia.
W polityce zagranicznej Mikołaj utracił w 1870 poparcie Francji, wraz z upadkiem Napoleona III. Pozostawał wierny sojuszowi z Rosją, z której władcą Aleksandrem II był zaprzyjaźniony. Sojusz potwierdzono formalnie w 1868. Pozwoliło to Mikołajowi nie tylko na korzystne wsparcie Czarnogóry na arenie międzynarodowej. Również zapewniło to staranne wykształcenie jego córkom. Poprzez małżeństwa córek, Milicy i Anastazji z wielkimi książętami rosyjskimi, Piotrem i Mikołajem Mikołajewiczami jego rodzina weszła do bliskiego otoczenia carów. Książę Mikołaj szybko stawał się popularny tak wśród domów panujących, jak wśród mieszkańców wszystkich krajów południowosłowiańskich. Car Mikołaj II nazwał swojego czarnogórskiego imiennika „najlepszym przyjacielem, jakiego w ogóle ma Rosja”. Szukał książę oparcia także we Włoszech, jednak poza realizacją ambicji dynastycznych poprzez małżeństwo córki Heleny z następcą tronu Wiktorem Emanuelem wiele nie uzyskał.