Mogą być nim odznaczone osoby, instytucje i organizacje w tym OSP, ich członkowie oraz działacze Związku OSP RP.
Podzielony jest na trzy stopnie: I stopień – Złoty Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”, II stopień – Srebrny Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”, III stopień – Brązowy Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”.
Medal przyznaje Prezydium Zarządu Głównego ZOSP RP z własnej inicjatywy lub na wniosek prezydium zarządu wojewódzkiego ZOSP RP: ochotniczym strażom pożarnym oddziałom Związku OSP RP, strażakom i pracownikom cywilnym Państwowej Straży Pożarnej osobom, instytucjom i organizacjom szczebla centralnego współpracującym i wspomagającym Związek OSP RP w realizacji celów statutowych, cudzoziemcom, a w tym przedstawicielom współpracujących ze Związkiem OSP RP zagranicznych organizacji pożarniczych (ratowniczych), a także prezydium zarządu oddziału wojewódzkiego Związku OSP RP z własnej inicjatywy, na wniosek OSP, lub prezydium zarządu oddziału niższego stopnia Związku OSP RP, pozytywnie zaopiniowany przez prezydia zarządów oddziałów ZOSP RP wyższego stopnia: członkom Ochotniczych Straży Pożarnych, działaczom Związku OSP RP, funkcjonariuszom i pracownikom cywilnym Państwowej Straży Pożarnej, wspomagającym Ochotnicze Straże Pożarne i oddziały Związku w wykonywaniu zadań ratowniczych oraz realizacji celów Związku,