mają tę samą liczbę, rodzaj, przypadek, bądź jeden z wyrazów (nadrzędnik) wymusza zastosowanie innego (podrzędnika) w odpowiedniej formie, czasie, rodzaju, przypadku.: rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki, zaimki, liczebniki, przysłówki, przyimki; wyrazy, które nie wchodzą w związki składnioweWyrazy te nie tworzą związków składniowych tzn. ani nie upodobniają się do siebie pod względem gramatycznym, ani nie wymuszają na innych leksemach odpowiednich form.: spójniki, partykuły, wykrzykniki.
Klasyfikacja wyrazów ze względu na właściwości semantyczne: wyrazy pełnoznaczne (samodzielnie znaczące): do których zaliczamy: rzeczowniki, czasowniki, przymiotniki, przysłówki, liczebniki, wykrzykniki; wyrazy niepełnoznaczne (niesamodzielnie znaczące): przyimki, spójniki i partykuły; wyrazy informujące (nie mają treści znaczeniowej): zaimki.
Na podstawie żadnego z tych kryteriów nie da się uzyskać podziału na dziesięć jednorodnych grup. Dlatego przy wyodrębnianiu części mowy często stosuje się dwa lub trzy kryteria.
Kilka powodów sprawia, że w niektórych nowszych gramatykach i opracowaniach np. słownikach odchodzi się od tradycyjnego podziału na dziesięć części mowy: