XI stulecia działalności kościoła prawosławnego po schizmie w roku 1054, która polegała na asymilacji ludności na korzyść Rusi Kijowskiej osiedlania się ludności ruskiej uchodzącej przed niewolą z głębi Rusi po najeździe mongolskim w XIII stuleciu. Scalenie w XIV stuleciu terenów między Sanem, Bugiem i Dniestrem z Koroną Polską uruchomiło proces napływu na nie ludności z sąsiedniej Małopolski i następującej w ślad za tym repolonizacji bądź polonizacji.
Geneza dialektu Dialekt ten powstawał stopniowo od II poł. XIV w., tzn. od ostatecznego scalenia Rusi Czerwonej z Koroną Polską. Pierwsze zabytki spisane w nim pochodzą z XV stulecia (ortyle magdeburskie spisane pomiędzy 1440 a 1460 rokiem pod Lwowem).
Powstał on z nałożenia się dialektu małopolskiego na substrat ruski, co wiązało się początkowo z napływem ludności ruskiej na tereny lechickie, a następnie długotrwałym (od końca XIV do trzeciej ćwierci XVIII stulecia) napływem ludności małopolskiej w tamtejsze obszary. Po ustanowieniu w roku 1434 przez Władysława III Jagiellończyka województw ruskiego i podolskiego oraz wprowadzeniu na ich obszarze formalnie prawa polskiego nastąpiło rozprzestrzenienie się kultury oraz mowy polskiej wśród tamtejszej ruskiej ludności, średniej oraz drobnej szlachty, patrycjatu miejskiego oraz członków miejskich cechów rzemieślniczych.