thumb|250px|Nacieki jaskiniowe wewnątrz Lechuguilla Cave w Nowym Meksyku (USA) Jaskinia – podziemna pustka całkowicie lub w dużym stopniu ograniczona skałą macierzystą. Może być pochodzenia naturalnego lub sztucznie wytworzona. W speleologii za jaskinię uważa się pustkę, której wymiary umożliwiają wejście i przejście osoby dorosłej (około 50 cm średnicy), w hydrogeologii pustkę, której wymiary umożliwiają ruch turbulentny wody (średnica większa niż 5–15 mm). Gdy jest widna w całości, nosi nazwę schroniska. Do jaskiń zalicza się także takie rodzaje próżni skalnych, jak: nyża, szczelina, komin, studnia, tunel, wybitny okap, okno skalne.
Opisy Opisując jaskinie podaje się zwykle następujące informacje: długość – suma długości wszystkich poznanych korytarzy, studni i kominów jaskini, rozciągłość – to największa odległość między skrajnymi punktami znanymi w jaskini wyznaczonymi w rzucie poziomym, głębokość – różnica wysokości pomiędzy najwyżej położonym otworem jaskini a jej dnem – to jest miejscem znajdującym się w niej najniżej; deniwelacja – różnica wysokości pomiędzy najniższym i najwyższym punktem znanym w jaskini;