Architektem teatru był August Feddersen.
Po II wojnie światowej 18 listopada 1945 roku działalność Teatru jako polskiej sceny zainaugurowano premierą spektaklu Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej, w reżyserii Artura Młodnickiego. Pierwszy zespół artystyczny tworzyli, m.in.: Maria Homerska, Hanna Skarżanka, Eugenia Śnieżko-Szafnaglowa, Karol Adwentowicz, Jan Kurnakowicz, Stanisław Igar, Stanisław Milski, Janusz Strachocki. Jednym z pierwszych kierowników muzycznych był pianista, Mirosław Dąbrowski. Ważną rolę w rozwoju Teatru odegrał dyrektor placówki Aleksander Sewruk.
W 2006 roku Teatr uzyskał status narodowej instytucji kultury na mocy porozumienia podpisanego przez Ministra Kultury i Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego, stając się pierwszą jednostką kulturalną w północno-wschodniej Polsce o takiej randze.
Sceny Teatr pracuje na czterech scenach: Dużej (436 miejsc) Kameralnej (98 miejsc) Margines (74 miejsc) u Sewruka (30 miejsc)