thumb|150px|Akt abdykacji Edwarda VIII Abdykacja (łac. abdicatio – zrzeczenie się) – przedwczesna rezygnacja panującego monarchy z tronu i zrzeczenie się przysługujących mu z tego tytułu praw. Może być dobrowolna, np. cesarza rzymskiego Dioklecjana, cesarza Karola V, królowych Niderlandów Wilhelminy, Juliany i Beatrycze, króla Jana Kazimierza, lub wymuszona przez okoliczności, uniemożliwiające dalsze skuteczne sprawowanie władzy, np. cara Mikołaja II, Gustawa IV Adolfa, Napoleona I, Wilhelma II, Edwarda VIII, Augusta Mocnego, Stanisława Leszczyńskiego, Stanisława Augusta. Pozbawienia władzy nie zaakceptowali i abdykacji nie podpisali np. cesarz Austrii i król Węgier Karol I, król Grecji Konstantyn II, car Bułgarii Symeon II, król Włoch Humbert II, którzy nadal uważali się za prawowitych monarchów.
Władcy, którzy abdykowali (przykłady) Tytuł Imię monarchy Wizerunek Data wstąpieniana tron Data abdykacji Przyczyna abdykacji, uwagi Cesarz Rzymski Dioklecjan 123x123px 284 1 maja 305 Abdykował z powodu pogarszającego się stanu zdrowia i wieku. Cesarz Rzymski Maksymian 133x133px 286 Abdykował zgodnie z zasadami tetrarchii. Król Essex Offa 100x100px ?