Stara Synagoga w Oleśnicy – zabytkowy budynek, który powstał w drugiej połowie XIV w. lub w początkach XV w. jako synagoga, znajdujący się w Oleśnicy przy ul. Łużyckiej, obecnie jest kościołem zboru Kościoła zielonoświątkowego.
Po wypędzeniu Żydów z Oleśnicy w 1535 pełnił funkcję magazynu i arsenału. W 1695 przejęty przez kościół ewangelicko-augsburski. Zniszczony podczas pożaru w 1730. W 1734 odbudowany w stylu barokowym. Na początku XVIII w. użytkowany przez wojsko, a od 1824 ponownie wykorzystywany w celach religijnych. W 1960 przeszedł remont, a dziesięć lat później stał się własnością diecezji ewangelicko-augsburskiej we Wrocławiu, a następnie zboru zielonoświątkowego.
Budynek jest jednym z najstarszych obiektów w Polsce, który w przeszłości pełnił funkcję synagogi.
Historia
W 1329 książę Konrad I wydał Żydom zgodę na osiedlenie się w Oleśnicy, a gmina żydowska została założona w 1389. Nieznana jest data rozpoczęcia ani zakończenia budowy synagogi, ale prawdopodobnie powstała pod koniec XIV w. Natomiast pierwszy raz gotycka budowla wzmiankowana jest w dokumentach w 1417. Synagoga powstała przy murach miejskich w okolicy tzw. furty żydowskiej. W 1530 przeprowadzono remont budowli i dobudowano do niej przedsionek.