Nazwisko patronimiczne, patronimik () – nazwisko utworzone na podstawie imienia ojca. Znacznie rzadszym zjawiskiem jest nazwisko matronimiczne, matronimik utworzony na podstawie imienia matki.
Użycie patronimików w Polsce Polskimi przykładami nazwisk patronimicznych są Wojciechowski, Andrzejczak, Janowski, Domin. Śladem dawnych patronimików w Polsce są nazwiska z końcówką -ic (w dialektach mazurzących) lub -icz (w dialektach niemazurzących) np. Piotrowicz, Markiewicz itp. Znacznie częściej nazwiska na -ic i -icz tworzone były od nazw osobowych (przydomków) np. Babic / Babicz, Czernic, Głowicz lub zawodów, czy urzędów np. Cieślic, Wojewodzic, Księżyc (syn księdza, czyli daw. księcia) itp.
Patronimiki są jeszcze używane na Podhalu, obecnie już tylko w sytuacjach potocznych. Przykładem osób z patronimicznym członem nazwiska byli bracia Jan i Józef Gąsienicowie Tomkowowie, znani przewodnicy tatrzańscy czy Stanisław Gąsienica Sobczak – polski rzeźbiarz i ceramik.