Scena rzucenia się Wokulskiego na tor kolejowy pod nadjeżdżający pociąg została skojarzona z analogicznym zachowaniem Prusa, który postąpił w podobny sposób i został odepchnięty przez posługacza kolejowego (opisał to profesor psychiatrii i neurologii Stefan Borowiecki, autor nieukończonej rozprawy pt. Lęki sytuacyjne Prusa, dotyczącej agorafobii pisarza, która była przyczyną takiego kroku).
Według Barbary Chwedczuk, główni bohaterowie nieukończonej powieści Prusa Sława, Gneist i Juljan, to pierwowzory profesora Geista i Wokulskiego z Lalki.
Analiza Tożsamości Wokulskiego Wielu badaczy zwróciło uwagę na liczne tożsamości i role Wokulskiego. Już współcześni Prusowi krytycy zarzucali bohaterowi brak wewnętrznej spójności, wskazując na trudne do pogodzenia cechy romantycznego idealisty, przedsiębiorcy, uczonego i zakochanego mężczyzny. Sam Prus odrzucał te zarzuty, twierdząc, że Wokulski jest typowym przedstawicielem pokolenia żyjącego w epoce przejściowej między romantyzmem a pozytywizmem.