Po rozpadzie buddyzm wszedł w okres sektaryzmu – powolnego dzielenia się na różne sekty (szkoły).
Dwie główne szkoły, jakie powstały po schizmie, uległy dalszemu podziałowi, dając początek szkołom i tradycjom, z których niewiele dotrwało do dzisiejszych czasów.
Sthaviravada Wczesne szkoły buddyjskie, które powstały po schizmie i pozostały wierne tradycji, nosiły nazwę sthaviravada. Tę sanskrycką nazwę można tłumaczyć jako Nauka Starszych. Słowo „starsi” odnosi się do 500 arahantów (oświeconych) – bezpośrednich uczniów Buddy, którzy zawiązali I sobór w Rajagaha (Radżagricha) na kilka dni po śmierci Buddy. Obecnie bardzo często nazwę „hinayana” przypisuje się wszystkim szkołom sthaviravady, co jest niewłaściwe.
Wczesne szkoły buddyjskie w tradycji sthaviravady:
Pudgalavāda (personaliści) (ok. 280 p.n.e.) Dharmottarīya Bhadrayānīya Sannāgarika Vatsīputrīya (za panowania króla Aśoki) później znana jako: saṃmitīya Avantaka Kurukulla Sarvāstivāda (ok. 237 p.n.e.) te szkoły określano jako „hinayana” Samkrantivada Mūlasarvāstivāda (III i IV wiek n.e.) Sautrāntika (pomiędzy 50 i ok. 100 rokiem n.e.) Darstantika Haimavata Vibhajjavāda (za panowania króla Aśoki) Kāśyapīya (po 232 p.n.e.) Mahīśāsaka (po 232 p.n.e.) Dharmaguptaka (po 232 p.n.e.) Theravāda (ok.