Cele i zadania Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych było fachowym organem doradczym Komisji Edukacji Narodowej. Głównym zadaniem Towarzystwa było opracowywanie programów i podręczników szkolnych zgodnych z nowym programem edukacyjnym. Jego dziełem były też w dużej mierze Ustawy Komisji Edukacji Narodowej, ono także rozpatrywało raporty Szkół Głównych i wizytatorów generalnych. Zebraniom Towarzystwa przewodniczył zawsze jeden z członków Komisji Edukacji Narodowej.
Według pierwszego paragrafu statutu organizacji zadaniem TdKE jego miało być: „układanie, egzaminowanie i wydawanie dla szkół ksiąg elementarnych i ksiąg klasycznych”. Do jego zadań należało również: oznaczenie liczby godzin dziennej nauki w szkołach wojewódzkich, „ułożenie tablicy na przemiany i przechody nauczycielów z jednej do drugiej szkoły lub klasy, na uczenie umiejętności jednejże tak, aby wyznaczenie na to godzin ani porządkowi przez za mieszanie nie szkodziło ani równości pracy przy równej nagrodzie nie zepsuło”. Najważniejszym z zadań, poleconych towarzystwu przez Komisję, było ułożenie zbioru ustaw dla szkół narodowych i dla całego stanu akademickiego.
Historia