Wcześniej uważano, że hapten musi być związany z nośnikiem kowalencyjnie, ale nie zawsze jest to regułą.
Praktyczne znaczenie haptenów wynika z faktu, że wiele leków, po związaniu się z białkami surowicy, może wywoływać odpowiedź odpornościową przeciwko sobie, chociaż normalnie nie wykazują tej właściwości – są więc haptenami. Efektem podania leku uczulonej osobie może być wstrząs anafilaktyczny, towarzyszący np. podaniu penicyliny w formie iniekcji. Haptenami mogą być nawet jony metali, a w praktyce niemal każda cząsteczka, którą można połączyć z białkami.
Wykrywanie haptenów metodami immunologicznymi jest utrudnione ze względu na mały rozmiar haptenów i związane z tym problemy czułości i swoistości testów. W praktyce do tego celu stosuje się kompetycyjny test immunoenzymatyczny, który przełamuje te ograniczenia. Metodę tę stosuje się w analizie żywności, wykrywaniu drobnocząsteczkowych leków i toksyn oraz hormonów, np. w testach antydopingowych.
Termin hapten został wprowadzony przez Karla Landsteinera i Johna Jacobsa w 1936 roku, których prace w latach 30. XX wieku zapoczątkowały badania nad haptenami.
Przypisy
Kategoria:Układ immunologiczny