Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (skr. Związek Radziecki, ZSRR), także Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich (skr. Związek Sowiecki, ZSRS)Jakub Kalinowski, Praktyka władz Polski i ZSRS w postępowaniu z archiwaliami Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej w latach 1939–1963, Warszawa 2014 . lub Związek Socjalistycznych Republik Rad; () – państwo historyczne, położone częściowo w Europie wschodniej i północno-wschodniej, a częściowo w Azji, ze stolicą w Moskwie, istniejące w latach 1922–1991.
Miało powierzchnię 22 mln km²Powierzchnia zmieniała się na przestrzeni czasu, największą miało w 1941, a najmniejszą w ostatnich 4 dniach istnienia, kiedy ograniczało się do Kazachstanu., rozciągało się od Morza Bałtyckiego i Czarnego do Pacyfiku. Nominalnie Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich był federacją narodowych republik radzieckich, w praktyce był krajem o mocno scentralizowanej władzy i gospodarce. Ustrój polityczny i gospodarczy państwa był dyktaturą monopartyjną, w którym władzę sprawowała RKP(b)/WKP(b)/KPZR według koncepcji tzw. „dyktatury proletariatu” Informacja o wydawnictwie na stronie ejournals.eu.. W okresie dyktatorskich rządów Włodzimierza Lenina i Józefa Stalina został wprowadzony system totalitarny, który po śmierci Stalina (w 1953) przekształcił się w autorytaryzm.