Pod koniec 1945 powrócił do Polski. Od 1946 do 1947 pracował jako dyrektor Teatru Lalki i Aktora „Groteska” w Krakowie. W 1948 założył z żoną Teatr Lalek Arlekin w Łodzi, którym kierował do 1964. Następnie, do 1974, pozostawał kierownikiem artystycznym. Od 1974 do 1978 pełnił funkcję reżysera i konsultanta programowego. W latach 1957–1958 był dyrektorem teatru „Pinokio” w Łodzi.

Włączył się w proces upaństwowienia teatrów lalek, stając na czele Centralnej Dyrekcji Państwowych Teatrów Lalek (1949). Współtworzył Sekcję Teatrów Lalek w SPATiF (1950) i przez wiele kadencji pełnił funkcję jej przewodniczącego. Był założycielem czasopisma „Teatr Lalek”, a do śmierci pełnił w nim funkcję redaktora naczelnego. W 1957 został wybrany do Prezydium UNIMA (Union Internationale de la Marionnette).

Od 1936 był mężem Marii Marty z Marendziuków, nauczycielki i pedagoga teatru.

Został pochowany na Starym Cmentarzu w Łodzi.

Ordery i odznaczenia

Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1952) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.

Upamiętnienie Zarząd Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP od 2009 przyznaje nagrody „Henryka” za osiągnięcia artystyczne związane z teatrem lalek. Patronem nagrody jest Henryk Ryl. Laureaci otrzymują statuetki „Henryka”.