Kolumna Fokasa – pomnik wystawiony w Rzymie ku czci bizantyjskiego cesarza Fokasa 1 sierpnia 608 r.
Była ostatnią budowlą dodaną na Forum RomanumStatua Fokasa była też ostatnią dodaną do galerii posągów władców w konstantynopolitańskim pałacu Magnaura (Hans-Wilhelm Haussig: Historia kultury bizantyńskiej. Warszawa: PIW, 1969, s. 206).. Usytuowana naprzeciw Rostry, jest kolumną w stylu korynckim o wysokości 13,6 m na sześciennej podstawie z marmuru, prawdopodobnie pochodzącej z II wieku. Ceglaną podstawę (widoczną na zdjęciu po prawej) odsłonięto podczas prac archeologicznych w XIX wieku. Na szczycie przez krótki czas stał posąg Fokasa, umieszczony tam przez Smaragdusa, egzarchę Rawenny. W październiku 610 cesarza zgładzono, a jego podobizny skazano na zniszczenie.
Nieznana jest przyczyna podobnego uhonorowania bizantyjskiego cesarza, choć wiadomo, że przekazał on w darze Panteon papieżowi Bonifacemu IV, który dedykował go świętym męczennikom.
Sama kolumna wcześniej służyła jako postument pod posąg cesarza Dioklecjana. Poświęconą mu inskrypcję usunięto i zastąpiono nową, ku czci bizantyjskiego cesarza. Zachowała się ona do dzisiaj.