Znał języki niemiecki, rosyjski, francuski i angielski; opiniował książki autorów estońskich. Tłumaczył z języka angielskiego (Thomas M. Johnson, W sieciach szpiegostwa, Warszawa 1935). W 2009 opublikowano jego Dziennik wojenny 18 IX 1939 – 19 IX 1945 (Warszawa 2009, ).
Po zakończeniu II wojny światowej, w czasie pobytu na emigracji w Londynie, był antykwariuszem i kolekcjonerem. W latach 1958–1982 prowadził „Antykwariat Polski” (1 Fountain Drive, London SW19, czynny do 1983), specjalizujący się w książkach, rękopisach, mapach, rycinach, fotografiach i wszelkich materiałach związanych z Polską i Litwą. 25 lutego 1956 otrzymał obywatelstwo brytyjskie.
W 1983 Joanna Umiastowska, wdowa po Romanie Umiastowskim, zgodnie z jego wolą tymczasowo zdeponowała w Muzeum Polskim w Rapperswilu cenną kolekcję ponad 500 egzemplarzy starych map, książek i rycin, głównie poloników z XVII, XVIII i XIX wieku, gromadzoną przez 30 lat. Opis kolekcji Romana Umiastowskiego został opublikowany w książce Polska cała: katalog starych książek, map i rycin XV–XIX wieku Polski dotyczących: w zbiorach Muzeum Polskiego w Rapperswilu z kolekcji Romana Umiastowskiego (Rapperswil 1991), a także w pracy Cartographia Rappersviliana Polonorum: katalog zbiorów kartograficznych Muzeum Polskiego w Rapperswilu (Rapperswil 1995). W skład zbioru wchodziły m.in.