W XV wieku, inaczej niż w średniowieczu, artyści przestali być anonimowi. Oprócz zachowanych zabytków do naszych czasów przetrwały często szczegółowe informacje o ich twórcach, szkołach i warsztatach, w których powstały. Zatem, począwszy od renesansu, omawiając style architektoniczne nawiązuje się do budowniczych i na przykładach ich dzieł analizuje się ich rozwój. Mówiąc o początkach renesansu, jako pierwszego twórcę wymienia się urodzonego we Florencji Filippo Brunelleschiego. Ten architekt i rzeźbiarz zaprojektował i zbudował Szpital Niewiniątek (Spedale degli Innocenti) w 1419 r. Doceniając jego kunszt powierzono jemu dokończenie budowy florenckiej Katedry Santa Maria del Fiore. Brunelleschi do korpusu bazyliki dobudował od strony wschodniej prezbiterium zaprojektowane na planie ośmioboku, które przykrył ośmiobocznym, dwupowłokowym sklepieniem zwieńczonym latarnią. Ta skomplikowana konstrukcja zrealizowana w latach 1420-1434, doskonale zharmonizowana z gotycką architekturą Arnolda di Cambio została uznana za pierwszą dzieło nowej epoki. Kolejne dwie budowle zaprojektowane przez Brunelleschi to kościół św. Wawrzyńca (San Lorenzo) i bazylika św. Ducha (San Spirito).