John Francis Shade – postać literacka, fikcyjny, wymyślony przez Vladimira Nabokova amerykański poeta i autor 999-wersowego, niedokończonego poematu w czterech pieśniach pt. "Blady ogień". Poemat ten wraz z towarzyszącymi mu komentarzami autorstwa fikcyjnego badacza o nazwisku dr Charles Kinbote składa się na książkę Vladimira Nabokova zatytułowaną "Blady ogień".
John Shade jest autorem autobiograficznego poematu, w którym opisuje wybitnym, intensywnym obrazowaniem i w pięknej, zwartej, nadzwyczajnie pojemnej treściowo formie, elementy własnego dzieciństwa, życia, miłość do żony Sybil, swoje uwagi na temat sztuki poetyckiej, okoliczności samobójczej śmierci córki Hazel oraz własne filozoficzne i artystyczne śledztwo, będące wyrazem zainteresowania i próbą zgłębienia tajemnicy życia po śmierci, czyli aspektów przetrwania świadomości po fizycznej śmierci. Poemat ten jest nowatorski, fascynujący jak również cała książka — sam Nabokov określił Shade'a mianem najlepszego spośród wymyślonych poetów. Sam poemat podobno był najtrudniejszą rzeczą, jaką przyszło mu skomponować. Forma poematu jest wysoce ustrukturalizowana, jego cztery części stanowią dwie pary bliźniaczych skrzydeł – poemat ma kształt motyla. Również treść jest bardzo przemyślana. Stanowi zwarty system, wyraz zwartej artystycznie wizji.