mały|300x300px|Diagram ilustrujący pojęcia grupy monofiletycznej w sensie kladystycznym (holofiletycznej), parafiletycznej (monofiletycznej sensu lato) i polifiletycznej. Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków ostatniego wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładem są ssaki.
Kryteria wyróżniania grup monofiletycznych Za kryterium monofiletyzmu przyjmuje się posiadanie przez wszystkich członków grupy (np. wszystkie gatunki) przynajmniej jednej cechy apomorficznej odziedziczonej po ich wspólnym przodku.
Charakter monofiletyczny mają ze swej natury klady (niekoniecznie stanowiące taksony w systemach klasyfikacyjnych), stąd często mówi się o „grupach monofiletycznych”.
Definicja Henniga (kladystyczna) a tradycyjna Opisana wyżej definicja wprowadzona została przez Williego Henniga w 1966 roku.