Tytuł Autor, tytułem powieści, nawiązał do tradycji biblijnej. Ziemia Obiecana, czyli Kanaan, była miejscem obiecanym Żydom przez Boga, do którego wędrowali pod przewodnictwem Mojżesza. Łódź była taką ziemią obiecaną, do której przybywało się w nadziei na zbicie fortuny. W rzeczywistości dla wielu mieszkańców cel ten był niemożliwy do zrealizowania. Miasto okazywało się dla nich molochem, w którym trudno było przetrwać. Tytuł Ziemia obiecana jest więc ironiczny. Stał się on publicystycznym określeniem Łodzi, z czasem pozbawionym pejoratywnego odcienia.
Czas i miejsce akcji Akcja powieści toczy się w latach osiemdziesiątych XIX w. W rozdziale II tomu II Blumenfeld informuje Grosglika o śmierci pisarza Victora Hugo (zm. 1885). Łódź w tym okresie dynamicznie się rozwijała. W ciągu kilkudziesięciu lat z małej rolniczej osady (799 mieszkańców w roku 1815) zmieniła się w duże fabryczne miasto (232 tys. mieszkańców w roku 1886). Przybywano do niego w nadziei na znalezienie pracy, zrobienie kariery i zbicie fortuny. Łódź końca XIX wieku to miasto wielokulturowe, zamieszkiwane m.in. przez Polaków, Żydów, Niemców, Rosjan i Czechów. Akcja powieści rozgrywa się m.in.