W ujęciu, w którym elementami systemu prawa są normy prawne, derogacją normy jest sytuacja, w której norma dotąd obowiązująca staje się normą nieobowiązującą.
Należy jednak odróżniać trzy poziomy opisu:
akt normatywny – tekstowy wytwór działalności prawodawczej; przepis prawny – jednostkę tekstu prawnego; normę prawną – normę postępowania rekonstruowaną z przepisów prawnych.
Z tego względu wyrażenia „uchylenie aktu”, „uchylenie przepisu” i „derogacja normy” nie muszą oznaczać tej samej operacji. Uchylenie przepisu jest zmianą tekstu prawnego, natomiast derogacja normy opisuje zmianę w zbiorze norm obowiązujących.
W części współczesnych koncepcji teoretycznoprawnych przyjmuje się dlatego, że właściwym przedmiotem derogacji jest norma prawna, natomiast „uchylenie przepisu” i „uchylenie aktu normatywnego” są pojęciami dotyczącymi zmian tekstu prawnego. Nie jest to jednak jedyny sposób używania terminu „derogacja” w prawoznawstwie.
Derogacja a częściowa zmiana normy
Obecne szerokie znaczenie terminu „derogacja” nie powinno być utożsamiane z „uchyleniem części normy prawnej”.