W przypadku dobrej wiary ma się do czynienia z błędnym (ale usprawiedliwionym) przekonaniem jakiejś osoby, że przysługuje jej określone prawo podmiotowe. Ze złą wiarą ma się do czynienia wtedy, gdy ktoś wie (albo nie wie, choć powinien wiedzieć), że jakieś prawo mu nie przysługuje.
Ponieważ Kodeks cywilny uzależnia w bardzo wielu przypadkach skutki prawne od istnienia „dobrej” lub „złej” wiary, domniemanie to ma kolosalne znaczenie w całym orzecznictwie cywilnym, tym bardziej że wiąże sąd do momentu, gdy nie zostanie obalone.
Przykładowo, jednym z wyjątków od zasady („nie można przenieść na inny podmiot więcej praw, niż się samemu posiada”) jest rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych: nabywca prawa na nieruchomości mającej urządzoną księgę wieczystą nabywa odpłatnie prawo ujawnione w księdze wieczystej nawet w przypadku, gdy nabył je od osoby, która jest wpisana do tej księgi jako uprawniona niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jednak koniecznym warunkiem skuteczności takiej czynności jest działanie . Podobnie, zasiedzenie rzeczy ruchomej, zgodnie z art. 174 k.c., może mieć miejsce jedynie w dobrej wierze – co jest zasadą sięgającą jeszcze prawa rzymskiegoZielonacki, J. (1862) Nauka o posiadaniu i o zasiedzeniu własności według prawa rzymskiego, Lwów: Drukarnia E.