Działalność polityczna w Niemczech Henryk szybko spotkał się z problemami w Rzeszy. Najpierw porozumiał się z Habsburgami i rozkazał pochować obu swoich poprzedników Adolfa z Nassau i Albrechta Habsburga w Spirze. Potwierdził i poparł związek kantonów Uri, Schwyz i Unterwalden, które stały się bezpośrednimi poddanymi króla i w ten sposób władca uzyskał poważne możliwości wpływu na tym obszarze. Henryk usiłował bezskutecznie ogłosić Przełęcz Świętego Gotarda terenem podległym bezpośrednio Rzeszy, by w ten sposób przejąć kontrolę nad tym ważnym szlakiem wiodącym na południe. Wsparł Związek Miast Dolnej Szwabii przeciw hrabiemu wirtemberskiemu Eberhardowi I, który prowadził agresywną politykę terytorialną. Król ogłosił przeciw niemu wojnę, która trwała latami.
Początkowo, w odróżnieniu od swojego poprzednika, trzymał się z dala od rywalizacji Wettynów o Miśnię i Turyngię. Później zrzekł się królewskich roszczeń na tym obszarze, aby w ten sposób uzyskać wsparcie Wettynów w staraniach Luksemburgów o tron czeski. Od wymarcia Przemyślidów w Czechach sytuacja była niejasna. Opozycyjne kręgi czeskie zwróciły się w końcu do Henryka (najpierw w sierpniu 1309, potem w lipcu 1310) o interwencję. Król niemiecki chciał początkowo ofiarować koronę czeską swojemu bratu Walramowi, ale spotkał się z odmową.