thumb|Zamek nocą|lewo Od 1230 do 1283 roku zakon krzyżacki przy wsparciu książąt polskich i rycerstwa z Europy dokonał podboju ziemi Prusów. Południową część Prus zajmowała Galindia, wówczas w znacznej części wyludniona. Nad górną Łyną kilka lauksów (pól) tworzyło ziemię zwaną Bertingen. Na południe od niej rozciągała się Wielka PuszczaGrzegorz Białuński Pruskie związki terytorialno-osadnicze w dorzeczu środkowej Łyny w XIII wieku, Komunikaty Warmińsko-Mazurskie nr 1, 2004, s. 3–17..
W roku 1243 powstały w Prusach cztery biskupstwa, w tym diecezja warmińska. Biskupi warmińscy otrzymali jako swoją domenę trzecią część terytorium, która utworzyła Warmię. Stanowiła ona autonomiczne państweko w obrębie państwa zakonu krzyżackiego. W 1260 przy katedrze powstała kapituła warmińska, która otrzymała trzecią część Warmii, w tym ziemie nad górną ŁynąStanisław Achremczyk Historia Warmii i Mazur. Pradzieje – 1772, Olsztyn 2010.