Polscy jeńcy wojenni zaczynali budowę kolei Kotłas − Workuta, która to linia ostatecznie została otwarta po ukończeniu w 1942 mostu na Dwinie.
W Kotłasie w łagrze zmarli m.in.: znany polski aktor dwudziestolecia międzywojennego, Eugeniusz Bodo, polski malarz i rzeźbiarz, Stefan Dauksza.
Współczesność thumb|200px|Fragment cmentarza ofiar stalinowskich na terenie byłego łagru Makaricha thumb|200px|Jedno z upamiętnień ofiar stalinowskich na terenie byłego łagru Makaricha. Tablica pamięci Stanisława Mikke Głównym zakładem przemysłowym jest stocznia, ale ważnymi zakładami są także liczne firmy branży spożywczej oraz przeróbki drewna. Tradycyjnie wielkie znaczenie mają kolej i linie rzeczne, dzięki czemu Kotłas jest znaczącym centrum transportowym. W mieście działa kilka filii wyższych uczelni Moskwy, Petersburga i Archangielska.
Na terenie największego z byłych łagrów kotłaskich Makaricha w latach 90. XX w. urządzono duży kompleks cmentarny, z pomnikami ofiar łagrów i zesłań stalinowskich (m.in. chłopów rosyjskich zmarłych na zesłaniu w ramach akcji rozkułaczania, popom), są tam również groby PolakówZbigniew Niedźwiedzki. W piekle zesłania. Wydawca Fundacja Nasza Przyszłość.