Ludwik Krzywicki zwrócił uwagę, że nazwa Kurp pojawia się w 1440 jako określenie ziemi nadanej rycerzowi Trojanowi ze Żmijewa. Założona przez niego wioska przyjęła nazwę od gruntu (Kurpie) i stała się gniazdem rodowym Kurpiewskich.
Słowo Kurpie na stałe zagościło w języku polskim w XIX wieku. W 1830 r. Kazimierz Władysław Wójcicki opublikował w czasopiśmie „Ziemomysł” artykuł pt. O Kurpiach. Cztery lata później wydał powieść pt. Kurpie. W II połowie XIX wieku słowo Kurpie używano na określenie mieszkańców puszczy i regionu. Chodziło zarówno o teren Puszczy Zielonej, jak i Białej. Ludwik Krzywicki zwrócił uwagę, że Kurpie Białe i Zielone różnią się między sobą zarówno dziejami swoimi, jak i dzisiejszym charakterem etnograficznym, aż do tego, że niekiedy za Kurpiów uważa się tylko dział północny, czyli Kurpiów Zielonych.
Funkcjonowało też przekonanie, że w hierarchii społecznej Kurp stał wyżej niż chłop, ponieważ nie odrabiał pańszczyzny. Ten mit leżał u podstaw kurpiowskiej tożsamości i dumy, jednak nie miał nic wspólnego z prawdą.