Przykładowo, osoba autystyczna może nauczyć się, że nie wolno nadmiernie spożywać słodyczy, jednak nie rozumie przyczyny tego zakazu. Związane jest to z trudnościami w zakresie myślenia przyczynowo-skutkowego.
Echolalia bywają także formą próby włączenia się w rozmowę lub udzielenia odpowiedzi na pytanie. Szczególnie u dzieci odpowiedź może polegać na dosłownym powtórzeniu pytania, co niekiedy oznacza odpowiedź twierdzącą. Wypowiedzi te często pozbawione są poprawnych form osobowych i gramatycznych, których samodzielne użycie stanowi dla osób w spektrum duże wyzwanie. Echolalia pełnią więc funkcję kompensacyjną w sytuacji trudności z nawiązywaniem spontanicznej komunikacji.
U wielu osób autystycznych echolalia są również sposobem regulacji emocjonalnej – pomagają redukować stres i przebodźcowanie oraz pełnią funkcję autostymulacyjną. Powtarzalność i przewidywalność dźwięków może działać uspokajająco. Niekiedy przybierają one formę monotonnych, mantralnych powtórzeń. W sytuacjach silnego napięcia mogą jednak prowadzić do znacznego ograniczenia kontaktu z otoczeniem. Próby gwałtownego przerywania takich zachowań mogą skutkować wzrostem lęku, frustracji, a nawet agresji lub autoagresji.