Słoń a sprawa polska – syndrom doszukiwania się elementów polskości w najdrobniejszych przejawach rzeczywistości.
Geneza W XIX wieku sformułowanie to było używane na określenie szukania we wszystkich kwestiach związków z polską sprawą narodową. Powiedzenie to upowszechnił Stefan Żeromski w Przedwiośniu. Polak, mający napisać rozprawę o słoniu, bez wahania napisał „Słoń a Polska”. W początkach XX wieku, jeszcze za czasów zaborów, wydawało się, że wszystko wiązało się ze sprawą polską, czyli dążeniem do odzyskania niepodległościLeksykon polskich powiedzeń historycznych Maciej Wilamowski, Konrad Wnęka, Lidia A. Zyblikiewicz, wydawnictwo Znak.. Ta postawa była tak znana, że polska laureatka nagrody Nobla Maria Skłodowska-Curie podczas spotkania Międzynarodowego Komitetu Współpracy Intelektualnej Ligi Narodów (ang. International Committee of Intellectual Cooperation) w 1921 opowiedziała następujący dowcip: