Charakterystyka Smukała Dolna stanowi peryferyjne osiedle mieszkaniowe Bydgoszczy. Położona jest wzdłuż lewego, wschodniego brzegu Brdy. Od wschodu znajduje się wysoka, zalesiona skarpa doliny Brdy. Nie przebiegają tu żadne ruchliwe drogi krajowe ani nie występuje zabudowa przemysłowa. Na żyznych glebach typu mady spotyka się uprawy ogrodnicze. Wśród zabudowy mieszkalnej (prawie wyłącznie typu jednorodzinnego) coraz większy udział i znaczenie mają domy letniskowe.
Brda podpiętrzona jest przez zaporę ziemną wraz z elektrownią wodną tworząc tzw. Zalew Smukalski. Rzędna piętrzenia wody wynosi 50 m n.p.m., szerokość zalewu wynosi od 100 do 200 m, a jego długość 6–8 km. Brzegi rzeki porasta grąd. W Brdzie notuje się wahania poziomu wody do 1,5 m wskutek pracy zapór. Niektóre fragmenty terenu zostały podtopione.
Nazwa Nazwa jednostki pochodzi od słów smug, smuk, co oznacza wąski pas zieleni lub podmokłe łąki pod lasem i posiada związek z położeniem Smukały nad Brdą.
Ludność W 1990 r. Smukałę zamieszkiwało 450 osóbRogalski Bogumił, Charakterystyka i niektóre uwagi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy, [w:] „Kronika Bydgoska” XVI., w kolejnych latach ich liczba wzrastała, do 559 w 2002 r.