To zaniedbanie oraz powrót tego fenomenu na początku XX wieku sprawił, że zielonoświątkowcy uznali chrzest w Duchu Świętym za odrębne przeżycieFee (1985), "Baptism in the Holy Spirit", 98..
Teologiczne podstawy doktryny o chrzcie w Duchu Świętym zostały wywiedzione przez pentekostalnych i charyzmatycznych teologów z interpretacji fragmentów Pisma Świętego:
w Starym Testamencie Bóg zapowiedział wylanie swojego Ducha – Jl 3,1-2 (św. Piotr w Dz 2,16-18 stosuje ten fragment do momentu zesłania Ducha Świętego), Jan Chrzciciel zapowiadał chrzest Duchem Świętym i ogniem – Mt 3,11 (co interpretowane jest jako sakrament chrztu), Jezus Chrystus zapowiadał chrzest Duchem Świętym – Dz 1,5 (co odnosi się do dnia pięćdziesiątnicy), pierwotny Kościół w Jerozolimie powstał po zesłaniu Ducha Świętego – Dz 2,1-4 (uznawanym za swoistą sumę wszystkich sakramentów), Nowy Testament opisuje jeszcze inne przypadki zstępowania Ducha Świętego na ludzi – Dz 8,14-17; Dz 10,44-46 (tzw.