thumb|Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 Szkoła Podstawowa nr 16 im. Adama Dzika Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z XIII wieku. W tym okresie Zawada była częścią dóbr rycerskich Pszów, a ludność Zawady pracowała na folwarku w Pszowie. Pszowskie dominium posiadało w Zawadzie ponad 500 mórg dobrych łąk, role, stawy, lasy. Dominialny charakter wsi wynika z tabel, jakie spisała cesarska komisja szacunkowa dnia 23 maja 1723 r. (tzw. „Bekentnis – Tabellen”). Hr. Wengiersky utrzymywał, że w Zawada nie posiada nic poza 4 gospodarstwami chłopskimi. Były to gospodarstwa: tzw. Deutschmanowiec, Furgutowiec, Halfarowiec i Dawidowiec. Do końca XIX wieku była wsią rolniczą. Dopiero po odkryciu węgla kamiennego zaczęło przybywać warstwy robotniczej. W 1806 r. w Zawadzie odkryto źródła siarczane. W 1884 r. w Zawada miała 240 mieszkańców, w 1936 r. – 1190 mieszkańców. Ludność wsi brała masowy udział w powstaniach śląskich. W plebiscycie mieszkańcy opowiedzieli się za przynależnością do Polski. Zawada miała nauczyciela, którym jako pierwszy był Polak, Jan Gomolla. Był prawą ręką naczelnika gminy, a także rozpatrywał drobne sprawy karne. W 1922 r.