Zadaniem XX Korpusu była osłona Prus Wschodnich od południa, to znaczy na spodziewanym kierunku natarcia 2 Armii rosyjskiej. Ugrupowanie niemieckie, mimo prowadzenia działań przeciwko Rosjanom i pobicia ich armii częściami, miało więc w istocie rzeczy charakter kordonowy, sprowadzający się do osłony zagrożonych kierunków.
Rosjanie, naciskani energicznie przez ambasadora Francji w Petersburgu, przystąpili do wykonywania swych zobowiązań sojuszniczych, to znaczy koncentracji sił przeciwko Niemcom. 1 i 2 Armia otrzymały rozkazy, aby osiągnąć pozycje wyjściowe do ofensywy 13 sierpnia 1914, nawet bez służb kwatermistrzowskich, których mobilizacja nie mogła być zakończona przed 19 sierpnia. Najwcześniej pełną gotowość bojową osiągnęła kawaleria, która przeprowadziła szereg wypadów rozpoznawczych na terytorium Prus Wschodnich. Dowództwo rosyjskie nie wykorzystało jednak swej ogromnej przewagi w tym rodzaju wojsk, powierzając kawalerii głównie osłonę granicy i nie używając jej w większej masie w celu zniszczenia niemieckiej komunikacji kolejowej lub rozpoznania koncentracji nieprzyjaciela. W pierwszej fazie działań kawaleria rosyjska stoczyła jedynie kilka potyczek.