dzierżą tron brytyjski (od 1917 pod nazwiskiem Windsor), wcześniej zaś rządzili w Portugalii (w latach 1837–1910 pod nazwiskiem poprzedniej dynastii Bragança) i Bułgarii (w latach 1908–1946).
Początki dynastii Protoplastą rodu był żyjący w XI wieku Thimo, hrabia Wettinu. Jego syn Konrad Wielki w 1123 został margrabią Miśni. Henryk III Dostojny (prawnuk Konrada, zm. 1288) przejął w 1249 tytuł landgrafa Turyngii. Prawie dwieście lat później w 1423 Fryderyk IV Kłótnik został księciem saskim na Wittenberdze, a zarazem elektorem Rzeszy Niemieckiej.
W XV wieku ród podzielił się na dwie linie. Ich założycielami byli dwaj wnukowie Fryderyka I: Ernest oraz Albert, którzy podzielili między siebie Saksonię. Tytuł elektora był do 1547 dziedziczony w linii ernestyńskiej. Później został im odebrany i przekazany młodszej linii albertyńskiej.
Linia ernestyńska W następnych stuleciach linia uległa licznym podziałom. W ten sposób powstały osobne księstwa, m.in.: Saksonia-Weimar, Saksonia-Eisenach (rządząca tam linia wygasła w 1741), Saksonia-Coburg-Gotha (linia wygasła w 1825), Saksonia-Coburg-Saalfeld. Najbardziej znana jest linia z Saksonii-Coburg-Gotha, znana powszechnie pod nazwą Koburgów.