Falangę grecką udoskonalił tebański wojskowy i polityk Epaminondas, który wprowadził tzw. szyk ukośny. Przeniósł punkt ciężkości z prawego skrzydła i środka falangi na lewe skrzydło, a liczbę szeregów hoplitów zwiększył do 50. Po raz pierwszy zastosowano ten szyk w bitwie pod Leuktrami w 371 p.n.e. stoczonej pomiędzy wojskami Epaminondasa i armią spartańską dowodzoną przez króla Kleombrotosa. Dzięki skuteczności szyku ukośnego starcie zakończyło się zwycięstwem Epaminondasa.
Falanga macedońska Powstała w wyniku reform armii macedońskiej przeprowadzonych przez Filipa II. Używała ponad sześciometrowych włóczni zwanych sarisami, dłuższych niż Grecy i dzięki temu miała nad nimi przewagę zasięgu. Sarisy składały się z dwóch części, które były łączone ze sobą tuż przed bitwą. Choć mało użyteczne w bezpośredniej walce, ich długość zapewniała utrzymanie przeciwnika na dystans. Dodatkowe uzbrojenie stanowiły krótkie miecze (xiphos). Miejsce ciężkich tarcz (hoplonów) używanych przez greckich hoplitów zajęła mniejsza i lżejsza tarcza (telamon) zawieszana na szyi.