Zmiany w środowisku 11 650 lat BP (ok. 9700 p.n.e.) kończy się młodszy dryas – ostatnia zimna faza ostatniego zlodowacenia – a zaczyna się holocen – obecny interglacjał. Wraz z ociepleniem następowały drastyczne zmiany w środowisku. Wymarły zwierzęta megafauny. Koniec okresu zimna młodszego driasu – granica między plejstocenem a holocenem i tradycyjnie granica między paleolitem a mezolitem po ustąpieniu lodowca ludzie osiedlają się w północnej Europie 9500-8000 BP – powstaje jezioro Ancylusowe, trzeci etap rozwoju Morza Bałtyckiego (uwaga wszystkie daty w artykule to daty radiowęglowe)
Odkrycia i wynalazki udomowienie kozy w Iranie pomiędzy 12 000 a 10 000 p.n.e. udomowienie psa na bliskim wschodziePeter Savolainen, Ya-ping Zhang, Jing Luo, Joakim Lundeberg, Thomas Leitner (2002). "Genetic Evidence for an East Asian Origin of Domestic Dogs". Science 298: 1610. http://www.sciencemag.org/cgi/reprint/304/5674/1160.pdf|doi=10.1126/ ok. 9000 lat p.n.e. – udomowienie kozy na subkontynencie indyjskimGupta, Anil K.