W XVIII wieku przeważać zaczęła teoria, że jest to starodawny Irminsul, zniszczony przez Karola Wielkiego w 772 roku. Teorię uznano za błędną, gdy okazało się, że warunki miejscowe nie pasują do opisów znajdujących się we francuskich zabytkach piśmienniczych. W 1823 roku po raz pierwszy wysunięto teorię, że górna kaplica mogła być obserwatorium astronomicznym. Po 1870 roku nastąpiła prawdziwa powódź publikacji na ten temat. W 1925 roku Teudt, bazując na wcześniejszych próbach interpretacji, stworzył własną teorię, sugerując, że Externsteine było sanktuarium germańskim. Choć odrzucana przez wiele autorytetów, teoria ta spotkała się z sympatią wielu Niemców, a w 1933 roku została nawet wprowadzona do propagandy Trzeciej Rzeszy. Mimo zakrojonych na szeroką skalę badań archeologicznych (1934/1935), w zasadzie nie znaleziono w okolicy żadnego klucza do pewnej interpretacji przeznaczenia tego miejsca.