W połowie 1946 roku Mieczysław Rakowski został zatrudniony w redakcji krakowskiego tygodnika „Młoda Rzeczpospolita”, gdzie objął stanowisko współpracownika, a 28 listopada 1946 roku stanowisko referenta propagandy w Wojewódzkim Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Krakowie, gdzie zajmował się edukowaniem nastoletnich chłopców pochodzenia robotniczego i chłopskiego. W lipcu 1948 roku awansował na stopień podporucznika. W 1951 roku został przeniesiony do rezerwy w stopniu kapitana.
Rakowski w latach późniejszych opowiadał, że tuż po zakończeniu wojny walczył z podziemiem antykomunistycznym, ale jego relacje nie mają potwierdzenia w zachowanych źródłach. We wspomnieniach głosił również, że małą maturę zdał w Liceum im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie.
W 1949 roku ukończył kurs dziennikarzy KC PZPR. Studiował następnie w Instytucie Nauk Społecznych w Warszawie (studia ukończył w 1955). W 1956 roku doktoryzował się tam z nauk historycznych pod kierunkiem Bronisława Krauzego.