Kadrę dowódczą starano się zapewnić angażując oficerów armii francuskiej bez przydziałów służbowych i oficerów w stanie spoczynku. Nominacje na stopnie podoficerskie i niższe stopnie oficerskie przeprowadzano w batalionach po wyborach na te stopnie. W wyborach uczestniczyli wszyscy członkowie danego batalionu. Oficerowie wyżsi – dowódcy batalionów i legionów byli wybierani przez wszystkich oficerów danej jednostki.
Każdy gwardzista miał obowiązek samodzielnego nabycia munduru i wyposażenia – tylko w wyjątkowych wypadkach mógł skorzystać z magazynów wojskowych. Broń palną wydawano tylko do ćwiczeń. Ten bardzo anarchistyczny system nie sprawdził się i już w 1852 parlament zmodyfikował ustawę. Departamenty miały obowiązek formowania jednostek sapersko-strażackich (sapeurs-pompiers) wyposażonych w broń palną i to one miały być szkieletem Gwardii Narodowej. Władze poszczególnych departamentów podejmowały decyzje o uzupełnieniu tych jednostek o kompanie, bataliony i legiony Gwardii. Prezydent Republiki mianował oficerów wszystkich stopni, zaś szefowie batalionów nominowali kadrę podoficerską.