Toponimia Etymologia nazwy Kujawy była w historii różnie wywodzona. Najbardziej prawdopodobny zdaje się być wykład Stanisława Rosponda, który wywodzi nazwę Kujawy od słów kui, kuiati oznaczających wicher i zarówno odmianę terenu równinnego, wydmowego, narażonego na silne jego podmuchy. Etymologia nazwy Kujaw związana jest zatem z fizjografią tej krainy.
Nazwa Kujawy pojawiła się po raz pierwszy w źródłach pisanych w 1136 r. Wymienia ją Bulla gnieźnieńska wydana przez papieża Innocentego II, biorąca pod opiekę papieską archidiecezję gnieźnieńską. Później nazwa krainy występuje w wielu średniowiecznych dokumentach. Odnotowuje ją również w swoich kronikach mistrz Wincenty zwany KadłubkiemU Gerwazego z Tilbury 1211, następnie w dokumencie z 1224, u Wincentego Kadłubka i u Bogufała nazwa Kujawy oznacza „kraj bezleśny, obszary po wytrzebionych lasach”..
Granice Historyczne lewo|mały|Kujawy i inne krainy historyczne Polski na tle współczesnych granic administracyjnych Kujawy jako region historyczny sąsiadują na północy z Pomorzem Gdańskim i ziemią chełmińską, na zachodzie z Wielkopolską, na południu z ziemią łęczycką, a na wschodzie z Mazowszem.