thumb|Rekonstrukcja umocnień rzymskich thumb|Pomnik Wercyngetoryksa w okolicy bitwy (Alise-Sainte-Reine) Bitwa pod Alezją (Oblężenie Alezji) – bitwa stoczona pomiędzy oblegającymi galijskie miasto Alezja wojskami rzymskimi a siłami zbuntowanych Galów. Miała miejsce w 52 roku p.n.e. podczas podboju Galii przez Gajusza Juliusza Cezara. Działania sił rzymskich pod Alezją stanowią największą w historii antycznych wojen operację oblężniczą.
Geneza konfliktu W latach 58–51 p.n.e. wódz rzymski Gajusz Juliusz Cezar, jako prokonsul Galii Przedalpejskiej, podbił całą Galię po kanał La Manche i Ocean Atlantycki. Zorganizował też zbrojne ekspedycje do Brytanii i poza Ren przeciwko plemionom germańskim. Te dwie kampanie odciągnęły większość sił Rzymu z Galii i pozwoliły jej mieszkańcom rozniecić serię powstań przeciwko rzymskiemu panowaniu. Po nieudanych pierwszych próbach, na początku 52 roku p.n.e. młody książę Arwernów Wercyngetoryks zgromadził poważne siły i stosując taktykę spalonej ziemi odniósł pewne sukcesy, przejściowo odcinając nawet główne siły Cezara w Galii Przedalpejskiej.