thumb|220px|Pico della Mirandola (pośrodku), Marsilio Ficino (po lewej) i Angelo Poliziano Humanizm renesansowy – główny prąd intelektualny epoki renesansu; ruch filozoficzny, kulturowy i moralny powstały w XV wieku we Włoszech, a zarysowujący się już w XIV wieku w wielu aspektach kultury średniowiecznej, zmierzający do odrodzenia znajomości literatury i języków klasycznych.
Z humanizmu renesansowego wywodzi się wiele współczesnych postaw światopoglądowych, nie należy go jednak utożsamiać z humanitaryzmem, ani współczesnymi postaciami humanizmu, takimi jak obecne w egzystencjalizmie i personalizmie.
Geneza nazwy Termin humanizm powstał w XIX wieku, kiedy niemiecki uczony Friedrich Immanuel Niethammer użył go jako określenia wykształcenia literackiego opartego na znajomości łaciny i greki oraz literatury powstałej w tych językach, a także humanizmu włoskiego. Humanizm, jako centralny nurt kulturowy renesansu, stał się przedmiotem wpływowych dzieł takich XIX-wiecznych historyków kultury jak Jacob Burckhardt, John Addington Symonds czy Georg Voigt. Był przez nich często utożsamiany ze zwrotem renesansowym i początkiem nowoczesnej kutlury europejskiej.