Odporność swoista (układ swoistej odpowiedzi immunologicznej, oporność nabyta) – typ odporności immunologicznej oparty na precyzyjnym rozpoznawaniu antygenów przez wyspecjalizowane komórki układu odpornościowego – limfocyty T i limfocyty B.
W przeciwieństwie do odporności nieswoistej, mechanizmy swoiste wymagają czasu na aktywację, lecz zapewniają wysoką skuteczność i trwałość odpowiedzi, w tym rozwój pamięci immunologicznej. Proces jest swoisty, czyli działa na konkretny czynnik patogenny.
Klasyfikacja Odporność swoista dzieli się w zależności od czasu działania, czyli na bierną (czasową) i czynną (trwałą). Każdą z nich można nabyć na dwa sposoby: naturalny i sztuczny. BiernaCzynnaNaturalnaprzeciwciała z mleka matkiprzechorowanie choroby (np. Ospa prawdziwa)Sztucznasurowicaszczepienie ochronne Mechanizmy odpowiedzi swoistej (nabytej): odporność komórkowa – warunkowana przez komórki (limfocyty T), polegająca na bezpośrednim atakowaniu patogenów przez limfocyty; odporność humoralna – warunkowana przez przeciwciała, polegająca na wytwarzaniu przez limfocyty przeciwciał, których zadaniem jest niszczenie komórek patogennych.
Mechanizmy Odporność swoista dzieli się na dwa główne typy: