Holocen rozpoczął się około 11,7 tysięcy lat temu, wraz z ustąpieniem ostatniego lądolodu z terenów środkowej Europy.
Migracje Lądolody kontynentalne powodowały wycofywanie się morza; dzisiejszy szelf Morza Północnego był w plejstocenie obszarem zamieszkanym przez paleolityczne ludy koczownicze (Doggerland). Najprawdopodobniej przez pomost lądowy w dzisiejszej Cieśninie Beringa została zasiedlona Ameryka.
Obszar Polski Formacje plejstoceńskie pokrywają ponad 90% terytorium terenu Polski. Najstarsze zlodowacenie podlaskie (Narwi) objęło jedynie Polskę północno-wschodnią po Polesie Zachodnie, Kujawy i fragment Wielkopolski.
Zlodowacenie Gunz (w Polsce zlodowacenie podlaskie) Ślady: kopalne osady lodowcowe i wodnolodowcowe w Polsce północno-wschodniej. Zlodowacenie Mindel (w Polsce zlodowacenia południowopolskie) Ślady: utwory rzecznolodowcowe i lodowcowe po Karpaty i Sudety. Interglacjał wielki (mazowiecki) Ślady: doliny rzeczne (kopalna sieć rzeczna). Zlodowacenie Riss (w Polsce zlodowacenie środkowopolskie). Ślady: Wyżyna Lubelska, Góry Świętokrzyskie, Wyżyna Łódzka, Wyżyna Śląska, Nizina Śląska. Interglacjał eemski Transgresja morska objęła dolinę dolnej Wisły, po Świecie.