mały|239x239px|Katedra w Bambergu mały|240x240px|Dawny ratusz w Bambergu mały|240x240px|Dawny ratusz w Bambergu Bamberg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, siedziba regionu Oberfranken-West oraz powiatu Bamberg (do którego nie należy). Leży nad rzeką Regnitz, która w odległości około 7 km od centrum miasta dwoma ramionami uchodzi do Menu.
Nazwa Prawdopodobnie pierwsza wzmianka o Bambergu pochodzi z 902 roku, z kroniki Regina z Prüm, gdzie wspomniano o grodzie lub obozie wojskowym (castrum) Babenberh, skąd wschodniofrankijski możnowładca Adalbert oraz jego bracia Adalhard i Henryk wyruszyli na bitwę z braćmi Eberhardem, Gebehardem i Rudolfem. W dokumencie z 973, dotyczącym przekazania grodu księciu bawarskiemu Henrykowi II Kłótnikowi przez Ottona II, zapisano jego nazwę w formie Papinberc. W kolejnych latach nazwa miejscowości notowana była w formach Babinberg (976), Babenberge (985), Babenberc (1002), Bomberg (1003). Babenberg (1007), Pabunberg (1007–1014), Babunberch (1020), Bavenberc (1021), Bauenberg (1035), Mons Pavonis Babenberc (ok. 1070), Babenberch (1138), Babemberg i Bamberc (1157), Bamberc i Bamberg (1174).