thumb|Herb Bernarda z Clairvaux, Codex Salemitanus IX c, Bl. 18v, 1494 Bernard z Clairvaux (; ur. w 1090 albo 1091 w Fontaine, zm. 20 sierpnia 1153 w Clairvaux) – francuski mnich cysterski, od 1115 opat klasztoru w Clairvaux, doktor Kościoła, filozof, uczony, wpływowy teolog XII wieku zwany „Doktorem Miodopłynnym” (), twórca spekulatywnej mistyki oblubieńczej, święty Kościoła katolickiego i anglikańskiego. Odgrywał dużą rolę polityczną jako propagator, intelektualista i organizator II krucjaty.
Życiorys Młodość Urodził się w 1090 albo 1091 roku, w rodzinie arystokratycznej, na zamku Fontaine, jako syn Tecelina z Fontaine i Alety z Montbard. Miał sześcioro rodzeństwa: starszych: Gwidona i Gerarda oraz młodszych: Humbelinę, Andrzeja, Bartłomieja i Niwarda. Życie Bernarda jest znane ze świadectw Wilhelma z Saint-Thierry i Gotfryda z Auxerre. Jego wujem był André de Montbard.