Marek Kazimierz Kamiński, Dyplomacja polska wobec dyktatu mocarstw (lipiec 1943 – luty 1944), w: Historia dyplomacji polskiej, t. V, 1939–1945, Warszawa 1999, Wydawnictwo Naukowe PWN, , s. 421.. Rozpoczęta po bitwie na łuku kurskim w końcu sierpnia 1943 ofensywa Armii Czerwonej na całej długości frontu oznaczała niepowstrzymane zbliżanie się wojsk sowieckich do granic Polski.
Po przeprowadzonych w lutym 1943 r., zakończonych fiaskiem rozmowach PPR z Delegaturą Rządu na Kraj w sprawie zalegalizowania PPR w systemie Polskiego Państwa Podziemnego (wobec odmowy PPR uznania integralności terytorialnej państwa polskiego i odmowy złożenia deklaracji niezależności od zagranicznych ośrodków decyzyjnych), komuniści w kraju pod okupacją niemiecką dokonywali kolejnych kroków w przygotowaniach do przejęcia władzy w Polsce. W listopadzie 1943 roku w deklaracji ideowej PPR „O co walczymy?” przygotowanej przez Gomułkę znalazły się stwierdzenia, że „Rząd emigracyjny, wyłoniony przez przypadkowo zebrane na emigracji elementy opierający się na antydemokratycznej, nielegalnej konstytucji” z 1935 r. nie może być „powołany do realizowania ustroju demokratycznego w odrodzonej Polsce”. Zadanie to miało być powierzone „Rządowi Tymczasowemu”, który miał powstać „w kraju na płaszczyźnie wszystkich antyfaszystowskich i antyreakcyjnych sił społecznych tworzących Antyfaszystowski Front Narodowy”.