Morfologia thumb|Kwiat hydroklei grzybieniowatej thumb|Elisma wodna Pokrój Byliny, rzadko rosnące też jako rośliny roczne, korzeniące się w gruncie, o pędach wzniesionych, unoszących się na powierzchni wody lub zanurzonych. Łodyga w postaci kłącza podziemnego lub podwodnego, czasem z cienkimi rozłogami, w tym u niektórych przedstawicieli z bulwkami, bywa też wykształcona w postaci bulwocebuli. Pędy zawierają często białawy sok mleczny, powietrzne są często mięsiste.
Liście Wszystkie odziomkowe, skrętoległe lub rzadziej w okółkach rozmieszczone wzdłuż pędu, pojedyncze, zwykle niby-ogonkowe (ogonki często dłuższe od blaszki, na przekroju okrągłe lub trójkątne), rzadziej siedzące. Blaszka o różnym kształcie – zmienność może być związana z wiekiem – liście młodych roślin często są równowąskie, a dojrzałych od równowąskich poprzez jajowate do trójkątnych i oszczepowatych. Występują też różnice między liśćmi zanurzonymi, pływającymi i wzniesionymi. Liście są równolegle użyłkowane z poprzecznymi wiązkami przewodzącymi lub użyłkowane siateczkowato. Blaszki są całobrzegie i czasem faliste.