Przeciwną opinię prezentował natomiast w 1900 Elías Tormo y Monzó, uznając El Greca za świadomego artystę, umiejącego łączyć doświadczenia zaczerpnięte z Krety i Włoch, ale zachowującego specyficzny „elgrekowski mistycyzm”. Manuel Cossío w okresie powstawania monografii miał do dyspozycji trzydzieści siedem dokumentów dotyczących El Greca. Obecnie znanych jest ich ponad pięćset, a ponadto 18 tys. słów autorstwa samego Domenica „dotyczących jego malarstwa, architektury oraz artystów jego epoki”.
Życiorys Data i miejsce urodzin thumb|Święty Łukasz malujący Marię z Dzieciątkiem, jeden z pierwszych obrazów El Greca El Greco urodził się na Krecie, należącej wówczas do Republiki Weneckiej, w mieście Kandia (późniejszy Heraklion) w 1541, jako Domenikos Theotokopulos. Według niektórych badaczy XX wieku mógł urodzić się w górskiej wiosce Fódele, w pobliżu Kandii, choć te informacje nie posiadają potwierdzenia w źródłach historycznych. Ojcem El Greca był Tzortzis (Zorzi) Theotokopulos, zamożny Grek z rodu wywodzącego się z Bizancjum; jego przodek przybył na wyspę jeszcze w XIV wieku.