Nocycepcja, czyli neuronalny proces kodowania bodźców szkodliwych, nie jest równoznaczna z bólem. Aktywność nocyceptorów może prowadzić również do odpowiedzi autonomicznych i odruchowych bez świadomego doświadczenia bólu.
Uszkodzenie lub zapalenie tkanek może zwiększać pobudliwość nocyceptorów. Zjawisko zwiększonej reaktywności obwodowych neuronów nocyceptywnych określa się jako sensytyzację obwodową. Długotrwały lub intensywny napływ informacji nocyceptywnej może także uczestniczyć w rozwoju sensytyzacji ośrodkowej. Zjawiska te mogą prowadzić między innymi do hiperalgezji, nie są jednak swoiste wyłącznie dla bólu nocyceptywnego.
Rodzaje Ból nocyceptywny dzieli się ze względu na miejsce pochodzenia na somatyczny i trzewny.
Ból somatyczny Ból somatyczny powstaje wskutek aktywacji nocyceptorów w tkankach takich jak skóra, tkanka podskórna, mięśnie, stawy i kości. Może mieć charakter powierzchowny lub głęboki. Ból powierzchowny jest zazwyczaj stosunkowo dobrze zlokalizowany, natomiast ból pochodzący z głębszych struktur może być bardziej rozlany.